“Tien jaar na de aanslagen: zet eventveiligheid eindelijk op de beleidsagenda”

Opiniestuk van Tom Bellens, CEO van MediaMixer

Tien jaar na de aanslagen van 22 maart 2016 moeten we ons een eerlijke vraag stellen: zijn we in België vandaag beter voorbereid op een volgende crisis? Het antwoord is ongemakkelijk. We zijn alerter dan toen. Maar klaar? Nee. En toch blijven we doen wat we altijd hebben gedaan: organiseren. Festivals, sportevenementen, bedrijfsfeesten, stoeten, buurtfeesten, herdenkingen. Groot en klein, commercieel en vrijwillig. België en Vlaanderen zijn plekken waar mensen elkaar ontmoeten. Dat zit diep in ons DNA.

Ik zeg al jaren: elk evenement is een potentiële ramp

Niet omdat evenementen per definitie gevaarlijk zijn, maar omdat elk georganiseerd moment in één seconde kan kantelen. Een plotse weersomslag, een incident in de menigte, een medische noodsituatie, paniek of een dreiging van buitenaf kan de logica van een evenement volledig veranderen.

Professionele organisatoren weten dat. Daarom is een evenement organiseren in essentie risicobeheer. Maar daar hoort een tweede zin bij: net daarom moeten we blijven organiseren. Want een samenleving die uit angst of door het gevoel van te veel regelgeving minder samenkomt, verliest iets fundamenteels.

De voorbije tien jaar is er zeker vooruitgang geboekt. Procedures zijn aangescherpt, er is meer samenwerking tussen diensten en er is meer bewustzijn rond veiligheid. Maar wie vandaag evenementen organiseert, weet ook dat het kader nog altijd versnipperd is. Regels verschillen van stad tot stad. Verwachtingen zijn niet altijd duidelijk. Veiligheidsvereisten zitten verspreid over verschillende beleidsniveaus en dat zorgt voor onzekerheid.

En soms heeft dat een onbedoeld gevolg: evenementen verdwijnen gewoon. Niet omdat niemand ze wil organiseren, maar omdat de drempel te hoog wordt.

“Veiligheid mag onze evenementencultuur niet verstikken”

Onze samenleving leeft van ontmoeting. Van festivals en sportevents, maar even goed van kleine dorpsfeesten, lokale initiatieven en vrijwilligersprojecten. Net die diversiteit maakt onze publieke ruimte levendig. Veiligheid mag die dynamiek nooit verstikken.

Wat mij de voorbije tien jaar het meest is opgevallen, is dat de grootste vooruitgang vaak uit de sector zelf kwam. Organisatoren hebben geleerd uit crisissen, uit incidenten en uit extreme omstandigheden. Ze investeren in risicoanalyses, draaiboeken, crisiscommunicatie en opleiding. De eventsector is maw zelfredzamer geworden.

Dat is hoopgevend. Maar het legt ook een probleem bloot: er bestaat in België nog altijd geen helder en uniform beleidskader rond eventveiligheid. Vandaag wordt veiligheid vaak lokaal geïnterpreteerd.

Evenementen zijn per definitie dynamisch zijn. Een event is geen fabriek of kantoor. Het is een tijdelijke omgeving waarin honderden tot duizenden mensen samenkomen, vaak in open ruimte en onder wisselende omstandigheden.

Daarom hebben we regels nodig die duidelijk én flexibel zijn: uniform waar het moet, dynamisch waar het kan. Een buurtfeest kan niet dezelfde veiligheidsstructuur dragen als een megafestival. Maar beide verdienen wel duidelijke richtlijnen en ondersteuning.

“Eventveiligheid moet eindelijk op de politieke agenda”

Tien jaar na de aanslagen is het tijd om eventveiligheid eindelijk structureel op de beleidsagenda te zetten. Niet met meer bureaucratie, maar met meer duidelijkheid.

Misschien is het tijd voor een interfederaal actieplan eventveiligheid, waarin overheid, hulpdiensten en sector samen een toekomstgericht kader uitwerken. Een kader dat veiligheid versterkt zonder onze evenementencultuur te verstikken.

Want veiligheid moet de warme jas rond evenementen zijn, niet de handrem erop.

Mijn conclusie is eenvoudig: we zijn vandaag nog niet klaar voor een volgende crisis. Maar we zijn wel beter voorbereid dan tien jaar geleden, vooral dankzij de zelfredzaamheid van de sector en de mensen die elke dag evenementen mogelijk maken: organisatoren, vrijwilligers, veiligheidsprofessionals en hulpdiensten.

Het is nu aan het beleid om dat werk ernstig te nemen. Zet eventveiligheid eindelijk structureel op de agenda.

Niet om onze evenementencultuur af te remmen, maar om ze mogelijk te blijven maken. Want een samenleving die stopt met organiseren uit angst, verliest meer dan haar evenementen. Ze verliest een stuk van haar ziel.