naar top
Menu
Logo Print

HOE ORGANISEREN NA 22 MAART?

Buitenkomen is risico's nemen

pmpmpmpmp
Tom Bellens
Dodelijke storm boven een muziekfestival, aanslagen in Parijs, Brussel, Istanbul, Nice, auto rijdt in op fietsers … Telkens na een ingrijpende gebeurtenis overvalt ons als maatschappij de vraag: 'Kunnen we nog wel zorgeloos buitenkomen, een evenement bezoeken of gewoon op straat komen?'. Ook ik als vader van twee jonge kinderen en zelf evenementenorganisator
vraag me soms af of het nog wel opportuun is om grote manifestaties te organiseren of ons als individu te begeven naar een evenement. De potentiële risico's zijn groot, maar ik ben ervan overtuigd dat we met een integrale visie op veiligheid de risico's kunnen beheersen, zonder draconische inzet van ordediensten.

Tom Bellens, Push To Talk

“Niemand heeft een boodschap aan een overheid die de creatieve wereld van evenementen aan banden legt. Meer nog, zelfs die overheid heeft daar geen baat en zin in"

MASSA-EVENEMENTEN ZIJN NIET WEG TE DENKEN

Buitenkomen is risico's nemen. Het is een wankel evenwicht tussen organiseren, buitenkomen en veiligheid … daar is het laatste woord nog niet over gezegd. Iedereen ventileert over alles zijn mening, roept en tiert van aan de zijlijn en vraagt snelle nieuwe regels. De chauffeur had beter moeten uitkijken, auto's moeten verboden worden rond de schoolpoort, de organisator moet meer investeren …
Kunnen we dit vermijden? Zullen we ooit leven in een risicoloze maatschappij? Iedereen ligt wakker van veiligheid, maar het noodlot en onvoorziene natuurelementen kunnen altijd toeslaan. 100% veilig bestaat niet.

De eenvoudigste oplossing zou misschien zijn om niet meer buiten te komen, niets meer te organiseren. Maar iedereen voelt meteen dat dit geen optie is. Natuurlijk moeten grote en kleine evenementen blijven bestaan. Het zit gewoon in ons DNA om samen te komen, om te feesten, van muziek of sport te genieten, of om samen verdriet te delen. Zelfs meteen na de aanslagen in Brussel op 22 maart 2016 zochten de mensen weer de massa op aan de Beurs om steun te zoeken bij elkaar. Dat bewijst dat evenementen altijd zullen bestaan.

DE MENS ALS GROOTSTE RISICOFACTOR

Elke organisator weet dat elk evenement risico's inhoudt. Je kan nog zoveel draaiboeken oefenen, potentiële risico's analyseren, noodscenario's voorbereiden … Er bestaat altijd een kans op het onmogelijke. Zeker omdat je bij elk evenement te doen hebt met de meest wispelturige en onvoorspelbare risicofactor: de mens.

Mensen gedragen zich in groep anders dan alleen, en op verplaatsing ook anders dan thuis. Bezoekers kunnen ook gevaarlijke voorwerpen meebrengen, zich ongepast gedragen, of zelfs onzichtbaar gevaarlijke ideeën bij zich hebben. Een mes kan je nog traceren en afnemen, een ideologie niet. Voor mensen met slechte bedoelingen wordt ook zowat alles plots een wapen.

ANDERE AANPAK VOOR MEER VEILIGHEID

De manier om met deze onzekere factor om te gaan is events te organiseren met een integrale visie op veiligheid. Dat kan door aandacht te besteden aan de volgende drie zaken.

1. individuele vrijheden vs. algemeen belang

Ik vind dat we vandaag zonder scrupules mogen eisen van bezoekers van grootschalige evenementen dat ze een deel van hun individuele vrijheid afstaan in functie van het algemeen belang. Bezoekers moeten ermee akkoord gaan dat hun tas wordt gecheckt op gevaarlijke voorwerpen, ze moeten hun auto willen parkeren op de plaatsen die de organisator voorziet, de weg volgen die is aangeduid … Zo wordt die massa beter te controleren en te sturen.

Maar om dat op een goede manier te kunnen doen, is het belangrijk dat de organisatie en de overheid als team samenwerken met dezelfde communicatie en visie. Op die manier verloopt niet alleen de communicatie vlotter, dit professionalisme dwingt ook bij de bezoekers respect af, zodat die meer geneigd zijn om de veiligheidsvoorschriften te volgen. Heel wat evenementen gebruiken reeds op voorhand een #hashtag om info over het evenement te delen (line-up, openingsuren, lastminute-info). Deze hashtag kan door hulpdiensten snel ingezet worden bij een crisis. Dit vraagt wat meer overleg en vooral veel goodwill. Door een sterkere samenwerking krijg je als organisator ook veel meer een 'helicopterview' om de individuele bezoekers aan te sturen.

2. beter samenwerken tussen organisatie en overheid kan inzet ordediensten verkleinen

Al enkele jaren is er op grote evenementen voortdurend overleg tussen organisatie en overheid. Dat gebeurt in een operationele commandopost of CP-OPS. De verschillende hulpdiensten of disciplines werken zo nauw samen om bij een mogelijk incident een vlotte hulpverlening te kunnen opstarten. De vijf belangrijkste disciplines zijn de brandweer, de medische diensten, de politie, logistiek en communicatie. Dit verloopt al goed, maar het kan nog beter.

Voor veel evenementen wordt deze manier van werken echter nog niet gehanteerd. Bij een calamiteit vertraagt zo de coördinatie van de hulpdiensten. Bijkomend nadeel is dat de rol van de organisator niet wettelijk bepaald is en die dus officieel geen rol speelt binnen dit veiligheidsoverleg. Heel wat organisatoren hebben het niet zo hoog op met de overheid die hen allerlei regels oplegt die hun creativiteit beknotten. Met als gevolg dat we als typische Belgen de regels naar ons hand proberen te zetten, regels interpreteren, of erger nog, regels naast ons neerleggen.

De uitdaging is om een evenwicht te zoeken tussen wat de organisatie kan doen en wat de rol is van de overheidsdiensten (zoals brandweer en politie). Ook hier is de oplossing een betere samenwerking tussen de organisatie en de overheid: welke taken kan de organisatie op zich nemen, welke de overheid? Door beter samen te werken, wordt het mogelijk de veiligheid beter te controleren, zonder een al te grote inzet van de nu al overbevraagde orde- en hulpdiensten.

3. meer professionaliteit in de sector

Het spel is nog hetzelfde, maar de spelregels zijn veranderd. Daar moet de eventsector zich van bewust zijn. We moeten alleszins evenementen blijven organiseren! Een samenleving zonder bedrijfsevenementen en massa-events willen we niet. Maar die organisatoren moeten ook veranderen in deze context. Een evenement organiseren is meer dan ooit een vak waarbij regels, procedures en inzichten belangrijk zijn, net zoals ervaring en kennis over het organiseren van de veiligheid. Iedereen kan en mag zich organisator noemen. Ik pleit zeker niet voor een verplichte opleiding, maar wel voor een verplichte dosis kennis, ervaring en vooral veiligheidsinzicht. Een goede focus op veiligheid zal nog veel meer het succes van een event bepalen. Onze job heeft andere spelregels, of we dat nu leuk vinden of niet. De uiteindelijke oplossing is een breedgedragen veiligheidscultuur in de evenementsector. Elk evenement moet bijna vanaf het idee al de veiligheid in het achterhoofd houden. Gedurende het hele proces dient de veiligheid een belangrijk topic te zijn. Het spanningsveld tussen creativiteit en veiligheid zal er altijd zijn, maar creativiteit mag niet als logische overwinnaar zegevieren. Die afweging maken is specialistenwerk.

CONCLUSIE

De rode draad in dit betoog is een betere samenwerking met de overheid en meer professionalisme in de eventsector. Niet dat alles op dit moment slecht is, maar alles kan nog veel beter. En zeker in deze context waarbij angst onvermijdelijk in onze gedachten sluipt, mogen we de kansen niet laten liggen om op dit moment te werken aan een integrale visie op veiligheid bij het organiseren van evenementen.

Ik wens alvast iedereen een prachtig voorjaar en zomer, boordevol events om te genieten van muziek, om contacten te leggen, om vriendschapsbanden te smeden, om vrolijke selfies te nemen … en om te beseffen dat achter de schermen de organisatie erover waakt dat jij zo veilig mogelijk kan genieten. We moeten blijven organiseren. Een integrale visie op veiligheid maakt een groot verschil, maar hoeft het plezier niet in de weg te staan. Ik blijf erin geloven, zolang we maar met elkaar praten, in conversatie blijven gaan ... ?